Projeci dediğin insanın mutluluğu “tatil” gibi tek bir şeye bağlanmaz. Çünkü projecinin zihni tatilde bile bir yerlerde hâlâ “risk matrisi” doldurur, “bu çıktı sürdürülebilir mi” diye içinden geçirir. Projecinin mutluluğu, genellikle küçük ama çok kritik anların peş peşe gelmesiyle oluşur. Dışarıdan bakana sıradan görünen ama içeride bir şampanya patlatma sebebi olan o anlar… İşte projecinin gerçekten mutlu olduğu anların kısa bir haritası.
Projeci, fikrin ilk kez “kağıtta güzel durduğu” an mutlu olur. Her şey daha başlarken bir umut ışığı yanar: ihtiyaç cümlesi yerine oturur, amaç netleşir, hedef gruplar gerçekçi görünür. “Bu iş olur” hissi gelir ya, projeci o an kendi içinde küçük bir kutlama yapar. Çünkü çoğu fikir ilk cümlede dağılır. Ama bazıları, daha ilk sayfada bir omurga bulur.
Projeci, doğru ortak bulunduğunda mutlu olur. Çünkü ortak aramak bazen romantik ilişki aramaktan daha zordur: herkes “ilgileniyor” gibi yapar, kimse zamanında cevap vermez, bir kısmı sadece logoyu koyup görünmek ister, bir kısmı da proje bitince “ben aslında o kısmı anlamamıştım” der. O yüzden gerçekten sorumluluk alan, işi sahiplenen, teslim tarihine saygı duyan bir ortak bulunduğunda projecinin kalbi yumuşar. “Bu konsorsiyum yürür” dediği an, mutluluğun yarısı tamamlanır.
Projeci, bütçenin mantıklı oturduğu gün mutlu olur. Bütçe, projecinin kader çizgisidir. Aktivite yoğun, hedef yüksek, kaynak sınırlıysa herkes “bir şekilde çözülür” der. Ama projeci bilir: çözülmezse o düğüm raporda boğar. Bütçe kalemleri faaliyetlerle uyumlu olduğunda, yönetim masrafı gerçekçi olduğunda, uygulama tarafı “bu parayla yapılır” dediğinde projeci derin bir nefes alır. Çünkü sürdürülebilirlik cümleyle değil, kaynakla yaşar.
Projeci, formun karakter sınırına takılmadan güçlü bir anlatı kurduğunda mutlu olur. Uzun yazınca taşar, kısa yazınca sığ kalır. Tam ortasını tutturmak projecinin ustalık alanıdır. Bir paragraf hem ihtiyaç gösterip hem çözümü anlatıp hem kanıt sunup hem de “yenilik” hissettirebiliyorsa… İşte o gün projeci kendini biraz sihirbaz gibi hisseder. Hele bir de metin “AI gibi durmadan” doğal akıyorsa, mutluluk ikiye katlanır.
Projeci, “ekler” sorunsuz hazırlandığında mutlu olur. Çünkü çoğu başvuru, büyük fikirlerden değil küçük kazalardan kaybedilir. Yanlış dosya adı, eksik imza, güncel olmayan beyan, karışmış tarih, yüklenmeyen ek… Projecinin kabusu budur. Son kontrol listesi tamamlanınca, her belge doğru sürümle arşivlenince projeci rahatlar. Bu rahatlık, bir insanın “kapıyı kilitledim mi?” sorusunu sormadan uyuması gibidir.
Projeci, gönder tuşuna bastığı an mutlu olur ama bu mutluluk biraz tuhaf bir mutluluktur. Çünkü bir yandan “bitti” der, diğer yandan “acaba bir yerde virgül mü kaçtı?” diye içinden geçirir. Yine de o an bir dönüm noktasıdır: aylardır zihninde taşıdığı yük dışarı çıkar. Başvuru gönderilince projeci ilk kez omuzlarının hafiflediğini hisseder.
Projeci, kabul maili geldiğinde mutlu olur… ama asıl mutluluk “sözleşme imzalanıp ilk koordinasyon toplantısı sorunsuz geçtiğinde” gelir. Kabul maili bir zaferdir, evet. Fakat projeci bilir: gerçek maraton uygulamada başlar. Kick-off toplantısında herkes hazırsa, roller netse, takvim işler görünüyorsa, proje yönetimi gerçekçi bir ritim yakalıyorsa işte o zaman projeci “bu proje sadece kağıtta değil, sahada da yürüyecek” diyerek gerçek mutluluğu yaşar.
Projeci, sahada katılımcının gözündeki dönüşümü gördüğünde mutlu olur. Çünkü proje yazımı bazen insanı “çıktı/deliverable” dünyasında hapseder. Oysa bir gencin ilk kez kendini ifade etmesi, bir kadının yeniden üretime dönmesi, bir engelli bireyin erişilebilir bir ortamda eşit katılım göstermesi gibi anlar projecinin bütün yorgunluğunu siler. Proje tam da burada anlam kazanır: bütçeden, tablodan, rapordan taşar; hayata değmeye başlar.
Projeci, rapor tesliminden bir gün önce değil de üç gün önce her şey hazır olduğunda mutlu olur. Bu nadir yaşanır, o yüzden kıymetlidir. Kanıtlar düzgün toplanmış, katılım listeleri tam, görünürlük materyalleri doğru, değerlendirme verileri anlaşılır, faaliyet anlatıları tutarlıysa projeci kendi kendine “düzen diye bir şey varmış” der. Ve bir projecinin düzenle barışması, küçük bir mucizedir.
Son olarak projeci, “emeğinin görüldüğünü” hissettiğinde mutlu olur. Projeci çoğu zaman görünmez çalışır. Herkes etkinliği hatırlar, projecinin gece 02:00’de revize ettiği mantık akışını kimse görmez. O yüzden bir teşekkür, bir takdir, “bu metin çok güçlü olmuş” cümlesi, ya da uygulama ekibinin “iyi ki bu planı sen kurmuşsun” demesi projecinin yakıtıdır.
Özetle: Projeci, her şey mükemmel olduğunda değil; sistem çalıştığında mutlu olur. Doğru ortak, gerçekçi plan, kanıtlı ihtiyaç, uygulanabilir bütçe, sahada karşılık bulan faaliyet ve sonunda hissedilen etki… Projecinin mutluluğu, “başardık” demekten çok “işledi” demektir.
Eğer bugün kendine şu soruyu soruyorsan: “Ben ne zaman mutlu olacağım?” Cevap basit: Projeni sadece yazmadığında; proje gerçekten yürümeye başladığında. Ve bir gün, bir katılımcı sana “bu proje benim hayatımda bir şey değiştirdi” dediğinde… İşte o gün projeci, sessizce ama tam anlamıyla mutlu olur.
Ali ULUSOY
